ชาวจีนเรียกเราว่า “เหมียว”
คนเอเชียเรียกเราว่า “แม้ว”
ตัวเราเรียกตนเองว่า “ม้ง”
ทำไม?
Joakim Enwall นักภาษาศาสตร์อธิบายว่าที่ชาวจีนเรียกม้งว่าเหมียวนั้นหากพิจารณาตามตัวอักษรแล้ว เหมียว (苗) ประกอบด้วยผืนนา+ต้นอ่อน จึงอาจหมายถึง ชนเผ่าที่ยังชีพด้วยการเกษตร เช่นเดียวกับที่ ฮั่น (族) ชนเผ่ายังชีพด้วยการปศุสัตว์
แม้วล่ะ? คนเอเชียโดยเฉพาะญวณ ลาวและไทยรับมาจากเหมียวในภาษาจีน เพื่อเรียกชื่อตามที่เอกสารจีนบันทึกไว้เท่านั้นไม่ได้มีความหมายเชิงดูถูก ในเวียดนามเองเคยยกดินแดนบางส่วนของภาคเหนือให้คนม้งที่ช่วยรบกับฝรั่งเศสโดยตั้งชื่อว่าเขตแม้วบัํก แต่เพราะชาวม้งไม่สนใจการปกครองจึงถูกรวมเข้ากับเขตไทบั๊กแทน
ในลาวครั้งเมื่อตุ๊บี ลีฟ่งได้เป็นพญาและมีอำนาจอยู่ในรัฐบาลได้ผลักดันชาวม้งจนเป็นพลเมืองของราชอาณาจักรลาวและรัฐธรรมนูญลาวฉบับแรกเรียกแม้วว่าม้ง ใช้คำลาวสูงแทนชาวเขา
ในเมืองไทย? คนไทยเคยเรียกเราว่าแม้วจนพระราชินีในรัชกาลที่ 9 เสด็จประพาสบ้านหนองหอยในปี พ.ศ. 2516 พระองค์รับทราบความปรารถณาของคนม้งจึงกำหนดให้ใช้คำ “ม้ง” แทนแม้ว แต่ยังมีคนอีกมากเข้าใจว่า แม้วคือแม้ว ม้งคือม้ง เหมือนที่คนม้งส่วนใหญ่คิดว่า แม้วเป็นคำดูถูก
